Van Perzische koningen tot rocksterren met bandana’s
Je hebt het waarschijnlijk al honderd keer gezien. Op bandana’s. Op haarbanden. Op vintage blouses. Op die ene sjaal van je moeder die ineens weer hip blijkt te zijn.
Dat mysterieuze krulvormige motief dat een beetje lijkt op een druppel, een vlam en een komma tegelijk.
Paisley.
Maar hier wordt het interessant:
Het beroemde paisley-patroon komt helemaal niet uit Paisley. Sterker nog: de geschiedenis van het paisley patroon begint duizenden kilometers verderop, tussen Perzië, India, koninklijke paleizen, handelsroutes en uiteindelijk… rocksterren met haarbanden.
Het begon allemaal in Perzië
Lang voordat iemand een paisley bandana om zijn hoofd knoopte, bestond het motief al in het oude Perzië.
Daar stond het patroon bekend als boteh of buta. Het sierlijke symbool werd vaak gezien als een combinatie van een cipresboom, een vlam of een zaadje. Symbolen van leven, groei, kracht en eeuwigheid. Met andere woorden: Paisley was ooit veel meer dan een modeprint. Het was een statussymbool.
Van Perzië naar Kashmir
Via handelsroutes verspreidde het motief zich naar India, waar het vooral beroemd werd in de regio Kashmir. Daar ontstonden de legendarische kasjmier sjaals die volledig met de hand werden geweven. Sommige exemplaren kostten een vermogen en het maken ervan duurde soms jaren.
Europese reizigers en militairen zagen deze luxueuze sjaals en namen ze mee terug naar huis. Dat bleek het begin van een gigantische trend.
Hoe een Schots stadje wereldberoemd werd
Rond 1800 ontstond in Europa een ware obsessie voor Kashmir-sjaals. Maar er was een probleem. De originele exemplaren waren extreem duur. Dus begonnen textielfabrieken in een klein Schots stadje goedkope versies te maken. Dat stadje heette: Paisley.
En omdat daar enorme aantallen van deze sjaals werden geproduceerd, kreeg het patroon uiteindelijk dezelfde naam.
Best bijzonder eigenlijk:
Een van de beroemdste patronen ter wereld draagt de naam van een fabriekstadje waar het oorspronkelijk helemaal niet vandaan kwam.
Waarom bijna elke bandana paisley heeft
Nu komt het gedeelte dat de meeste mensen niet kennen. Waarom zie je op zoveel bandana’s eigenlijk paisley? Dat is geen toeval. Het woord bandana komt waarschijnlijk van het Indiase woord bandhani, een traditionele verftechniek waarbij stof wordt geknoopt en geverfd. Via handel tussen India, Groot-Brittannië en andere delen van de wereld werden deze stoffen steeds populairder.
Omdat paisley in Europa werd gezien als hét symbool van exotische Indiase stoffen, verschenen beide steeds vaker samen.
En zo ontstond langzaam het beeld dat we vandaag allemaal kennen: de klassieke paisley bandana.
De kans is groot dat wanneer jij aan een bandana denkt, je automatisch een paisley patroon voor je ziet. Dat komt door een modegeschiedenis van honderden jaren.
Van koninklijke dames naar rock-’n-roll legendes.
In de 19e eeuw droegen vooral rijke vrouwen paisley sjaals, maar in de jaren zestig gebeurde er iets onverwachts. Muzikanten, kunstenaars en hippies ontdekten het patroon opnieuw. The Beatles raakten gefascineerd door India. Psychedelische kunst explodeerde. Vintage stoffen werden populair, en ineens was paisley overal.
Niet langer als statussymbool van de elite.
Maar als symbool van vrijheid.
Van creativiteit.
Van een leven buiten de lijntjes.
Keith Richards, Hendrix en de bandana-revolutie.
Toen rocksterren als Jimi Hendrix en Keith Richards hoofdbanden en bandana’s begonnen te dragen, werd paisley definitief onderdeel van de popcultuur. Wat ooit begon als een Perzisch symbool van leven en groei, belandde uiteindelijk op concertpodia, motorfestivals en albumhoezen.
Best een reis voor één patroon.
Van paleizen naar rock-’n-roll.
Waarom paisley nooit echt verdwijnt
Trends komen en gaan, maar paisley blijft telkens terugkomen. Misschien omdat het patroon niet strak en perfect is.
Het beweegt.
Het draait.
Het leeft.
Daardoor past het net zo goed bij een vintage haarband als bij een moderne bandana of bohemian outfit.
En misschien is dat wel het geheim.
Paisley voelt nooit helemaal nieuw.
Maar ook nooit oud.
De volgende keer dat je een paisley haarband draagt…draag je eigenlijk een klein stukje wereldgeschiedenis.
Een patroon dat reisde van Perzië naar India. Van Kashmir naar Schotland.
Van koninklijke paleizen naar Woodstock.
En uiteindelijk naar jouw kledingkast.
Niet slecht voor een simpele krulvorm!
